Ustawa o transporcie drogowym

Mam prawo jazdy kategorii C+E wydane w 1993 r. Skończyłem kurs na przewóz rzeczy. Czy muszę ukończyć kwalifikację?

Zgodnie z ustawą z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 235, poz. 1701), nie musi Pan odbywać kwalifikacji wstępnej, lecz szkolenie okresowe w podanych w ustawie terminach.

Art. 3. 1. Wymóg określony w art. 39a ust. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w art. 1, nie dotyczy osób posiadających prawo jazdy:

1) kategorii D1, D1+E, D lub D+E, wydane do dnia 10 września 2008 r.;

2) kategorii C1, C1+E, C, C+E, wydane do dnia 10 września 2009 r.

2. Kierowca wykonujący przewóz drogowy, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany odbyć pierwsze szkolenie okresowe i uzyskać wymagany wpis do prawa jazdy w terminie do dnia:

1) 10 września 2009 r. - w przypadku uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy kategorii D1 lub D do dnia 31 grudnia 1980 r.;

2) 10 września 2010 r. - w przypadku uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy:

a) kategorii C1 lub C do dnia 31 grudnia 1980 r.,

b) kategorii D1 lub D w terminie od dnia 1 stycznia 1981 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.;

3) 10 września 2011 r. - w przypadku uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy:

a) kategorii C1 lub C w terminie od dnia 1 stycznia 1981 r. do dnia 31 grudnia 1995 r.,

b) kategorii D1 lub D w terminie od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 31 grudnia 2000 r.;

4) 10 września 2012 r. - w przypadku uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy:

a) kategorii C1 lub C w terminie od dnia 1 stycznia 1996 r. do dnia 31 grudnia 2000 r.,

b) kategorii D1 lub D w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.;

5) 10 września 2013 r. - w przypadku uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy:

a) kategorii C1 lub C w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.,

b) kategorii D1 lub D w terminie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 10 września 2008 r.;

6) 10 września 2014 r. - w przypadku uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy kategorii C1 lub C w terminie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 10 września 2009 r.

3. Kierowcy, o których mowa w ust. 1, obowiązani są po ukończeniu pierwszego szkolenia okresowego wykonać badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ustawie określonej w art. 1, przed dniem uzyskania wpisu do prawa jazdy.

Mam 20 lat. Prawo jazdy kategorii C zrobiłem przed 10 września 2009 r. Ukończyłem kurs na przewóz osób. Czy mogę jeździć pojazdem ciężarowym bez ograniczeń wagowych? Do jakich rodzajów przewozów nie potrzeba kwalifikacji? Czy ukończenie 21 lat oznacza, że trzeba czekać do daty urodzin, czy wystarczy rozpoczęcie roku, w którym kończy się ten wiek?

W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), kierowca, który posiada prawo jazdy kategorii C oraz C+E i ukończył 18 lat może prowadzić pojazd lub zespół pojazdów o dmc powyżej 7,5 tony jeżeli ukończył kwalifikację wstępną ? szkolenie jest opisane w przepisach niniejszej ustawy. Wynika to z art. 39 a.

Przed wejściem w życie zmiany w postaci ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 43, poz. 246), która wprowadziła możliwość prowadzenia przez kierowców poniżej 21 lat zestawu cięższego niż 7,5 t pod warunkiem ukończenia kwalifikacji wstępnej, tacy kierowcy mogli wykonywać jedynie niektóre rodzaje przewozów pojazdami i zespołami pojazdów o dmc powyżej 7,5 t; katalog tych wyjątków nie zmienił się i przedstawia się następująco:

Art. 39 a 3. Wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 5 i 6, nie stosuje się do kierowcy pojazdu:

1) do kierowania którego wymagane jest prawo jazdy kategorii A1, A, B1, B lub B+E;

2) którego konstrukcja ogranicza prędkość do 45 km/h;

3) wykorzystywanego przez siły zbrojne;

4) obrony cywilnej, jednostek ochrony przeciwpożarowej lub jednostek odpowiedzialnych za utrzymanie bezpieczeństwa lub porządku publicznego;

5) poddawanego testom drogowym do celów rozwoju technicznego przez producentów, jednostki badawczo-rozwojowe lub szkoły wyższe;

6) odbywającego przejazd bez osób lub ładunku:

a) w celu dokonania jego naprawy lub konserwacji,

b) z miejsca zakupu lub odbioru;

7) używanego w sytuacjach zagrożenia lub przeznaczonego do akcji ratunkowych;

8) wykorzystywanego do:

a) nauki jazdy osób ubiegających się o prawo jazdy,

b) szkolenia osób posiadających prawo jazdy,

c) przeprowadzania państwowego egzaminu osób ubiegających się o prawo jazdy;

9) wykorzystywanego do użytku osobistego w przewozie drogowym osób lub rzeczy;

10) wykorzystywanego do przewozu materiałów lub urządzeń niezbędnych kierowcy do jego pracy, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie jest jego podstawowym zajęciem.

Sytuacja kierowców, którzy po wejściu w życie ostatniej ww. zmiany ustawy o transporcie drogowym z dnia 12 lutego 2010 r., mających mniej niż 21 lat i nie posiadających kwalifikacji wstępnej, jest uregulowana w przepisie ustawy zmieniającej z 12 lutego 2010 r.:

Art. 5. Zachowują uprawnienia do wykonywania przewozów drogowych kierowcy, którzy nabyli je na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Kierowca mający obecnie mniej niż 21 lat, prawo jazdy kategorii C lub C+E oraz ukończony ?stary? kurs na przewóz rzeczy zachowuje zatem uprawnienie do kierowania pojazdem ciężarowym o dmc nieprzekraczającym 7,5 t, chyba, że dotyczy go któryś z wyjątków zawartych w art. 39 a ust. 3, przytoczonych powyżej.

Ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 235, poz. 1701), wprowadzająca m.in. możliwość ukończenia szkolenia okresowego po ukończeniu kursu na przewóz rzeczy dla kierowców mających prawo jazdy kat. C oraz C+E oraz kurs uzyskane przed 10 września 2009 r. (kierowcy ci nie muszą ukończyć kwalifikacji wstępnej), nie ma w tym przypadku zastosowania, ponieważ zgodnie z regułą interpretacyjną lex posterior derogat legi priori obowiązuje przepis późniejszy, mianowicie cytowany wyżej art. 5 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r.

Odnośnie momentu ukończenia określonego wieku, zgodnie z ustawą z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.):

Art. 112. Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jednakże przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia.

Stosownie do dyspozycji art. 112 zd. 2 k.c. przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa nie z końcem ostatniego dnia, lecz z jego początkiem. Oznacza to, że np. osoba urodzona w dniu 5 lutego 2000 r. o godz. 13:00 osiągnie pełnoletniość o północy z 4 na 5 lutego 2018 r., a nie w dniu 5 lutego 2008 r, o godz. 24:00. (Komentarz do art. 112 kodeksu cywilnego (Dz.U.64.16.93), [w:] A. Kidyba (red.), K. Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX, 2009).

Jestem kierowcą śmieciarki. Czy muszę spełnić jakieś dodatkowe wymogi w celu wykonywania przewozu śmieci?

Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.):

Art. 3. 2. Do przewozów drogowych wykonywanych:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych,

2) w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych,

3) przez podmioty niebędące przedsiębiorcami,

4) w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej

- stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż musi Pan spełniać wymogi wobec kierowców zatrudnionych w przewozie na potrzeby własne zawarte w rozdziale 7 a ww. ustawy o transporcie drogowym. Dodatkowe uprawnienia nie są wymagane.

Prowadzę działalność rolniczą. Czy zatrudniony przeze mnie kierowca musi spełnić jakieś szczególne wymagania? Jakie wymogi muszę spełnić żeby przewozić własny towar? Jaki dokumenty mam okazać podczas kontroli?

Przedsiębiorcy wykonujący przewozy na potrzeby własne muszą najpierw uzyskać zaświadczenie, uprawniające do wykonywania w/w przewozów. Obowiązek ten nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych m.in. przez podmioty, nie będące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 z póź. zm.). Zgodnie z art. 6 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy, przez ?rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia?.

Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) oraz art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., zwolnione z obowiązku posiadania tachografu i rejestrowania czasu pracy kierowcy są m. in. przewozy wykonywane:

- pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, gospodarstwa rolne do przewozu rzeczy w ramach ich własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa;

- ciągnikami rolniczymi i leśnymi używanymi w działalności rolniczej lub leśnej, w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa, które jest właścicielem lub użytkownikiem takiego pojazdu.

Oznacza to, że powyższe pojazdy nie muszą być wyposażone w urządzenia rejestrujące - tachografy oraz przestrzegać przepisów o czasie pracy kierowców.

Odnośnie wymagań w stosunku do kierowców właściwy będzie rozdział 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.):

Art. 39a. 1. Przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:

1) ukończyła:

a) 18 lat ? w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:

- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,

- C1 lub C1+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyspieszoną,

b) 21 lat ? w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:

- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyspieszoną,

- D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,

- D1 lub D1+E, o ile przewóz wykonywany jest na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km i o ile kierowca uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyspieszoną,

c) 23 lata ? w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyspieszoną;

2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

5) uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną;

6) ukończyła szkolenie okresowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, do przewozów wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Zatem kierowca zatrudniony przez przedsiębiorcę ? rolnika musi spełnić ww. wymogi ustawowe. Szczegóły dotyczące obowiązku uzyskania kwalifikacji wstępnej oraz szkolenia okresowego znajdzie Pan w ustawie z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy ? Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 235, poz. 1701) oraz we wspomnianej wyżej ustawie o transporcie drogowym.

Dokumenty, jakie należy okazać do kontroli wymienia art. 87 ustawy o transporcie drogowym. W celu udokumentowania faktu bycia rolnikiem można legitymować się zaświadczeniem z Urzędu Gminy lub dowodem opłacenia składki KRUS, jednak nie jest to wymóg prawny, a tylko ułatwienie dla kontrolowanego; w przypadku braku dokumentów może być wszczęte postępowanie administracyjne w celu wyjaśnienia dopuszczalności zwolnienia z obowiązku rejestracji czasu pracy. Ponadto, zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.):

Art. 38. Kierujący pojazdem jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wymagane dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego:

1) dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem;

2) dokument stwierdzający dopuszczenie pojazdu do ruchu;

3) dokument stwierdzający zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzający opłacenie składki tego ubezpieczenia;

4) zaświadczenie, o którym mowa w art. 95a ust. 1 pkt 2;

5) inne dokumenty, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnej ustawy.

Czy jako rolnik muszę posiadać winietę?

Do rolników stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o transporcie drogowym o niezarobkowym przewozie drogowym, zatem podlegają oni obowiązkowi wykupienia winiety jak to określa art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.).

Zgodnie z art. 42 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych:

Art. 42. 1. Podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;

5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton.

Czy kierowca jest odpowiedzialny za załadunek towaru?

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż kierowca odbiera od załadowcy dokumenty związane z ładunkiem, jest bowiem zobowiązany do ich przedstawienia do kontroli zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r. nr 125, poz. 874 ze zm.). Jeżeli z przedmiotowego dokumentu wynika, że ładunek nie odpowiada wymogom ustanowionym np. w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.), w razie zatrzymania do kontroli przeciążonego pojazdu, kierowca nie może się powołać na brak kontroli nad załadunkiem.

Zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.):

Art. 13g. 1. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

1a. Karę, o której mowa w ust. 1, ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia.

1b. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. Art. 93. 1. Uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

(?)

8. Wszczęcie postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub innego podmiotu realizującego przewóz drogowy, nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem, w szczególności wobec:

1) spedytora;

2) nadawcy;

3) załadowcy;

4) organizatora wycieczki;

5) organizatora transportu.

9. Podmiot uprawniony do kontroli, o którym mowa w art. 89 ust. 1, nakłada w drodze decyzji administracyjnej na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem karę pieniężną, o której mowa w art. 92 ust. 1, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

10. Karę nakłada się w wysokości określonej w załączniku do ustawy dla przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz.

Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 marca 2003 r. w sprawie nadania inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. nr 59, poz. 522), inspektor może nałożyć na kierowcę grzywnę w drodze mandatu karnego za wyszczególnione w rozporządzeniu naruszenia.

Jeżeli natomiast dokumenty nie wskazują na żadne nieprawidłowości co do przewożonego ładunku, a stan faktyczny okaże się niezgodny z tym w nich przedstawionym, jeżeli kierowca nie mógł mieć wpływu na powstanie naruszenia, odpowiedzialnością mogą zostać obciążone tylko podmioty wskazane w ww. przepisach. Każdorazowo ocena sytuacji podczas kontroli drogowej należy do inspektora, a następnie podlega wyjaśnieniu w postępowaniu administracyjnym.

Czy ITD może kontrolować, na jakim paliwie jeździ pojazd? Czy inspektor może nałożyć mandat za używanie oleju opałowego?

Tak. Zgodnie z art. 50 pkt 8) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.) do zadań Inspekcji należy kontrola rodzaju używanego paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu mechanicznego. Na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 marca 2003 r. w sprawie nadania inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. nr 59, poz. 522 ze zm.), inspektorzy są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia popełnione przez kierujących pojazdami w związku z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne określone m.in. w art. 52 b ustawy z dnia z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. nr 46, poz. 275). Zgodnie z Kodeksem Wykroczeń, ?Kto zużywa olej opałowy do celów napędowych, podlega karze grzywny do 500 zł.?

Czy ITD ma prawo nakładać mandaty na kierowców samochodów osobowych?

Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874) określa ona odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przedsiębiorców prowadzących w tym zakresie działalność gospodarczą oraz kierowców. Zgodnie zaś z art. 129 a ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) ?Kontrola ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami, które wykonują transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, należy również do inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego? ? inspektorom przysługują wtedy uprawnienia Policji określone w art. 129. ITD może zatem m.in. wystawiać mandaty i używać radarów w stosunku do samochodów osobowych, ale takich, które podlegają podmiotowo przepisom ustawy o transporcie drogowym.

Chciałbym złożyć skargę na przedsiębiorcę, o którym wiem, że łamie przepisy transportowe. Jak mogę to zrobić?

Inspekcja Transportu Drogowego wykonuje zadania wskazane w ustawie z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.). Instytucja ta swoje działania opiera na przepisach prawa i nie działa na zlecenie osób prywatnych. Jednakże osoby zaniepokojone naruszeniami mającymi miejsce w transporcie drogowym mogą składać do organów Inspekcji wnioski, w których zawarte są opisy niepokojących sytuacji (m. in. nieprzestrzeganie wszelkiego rodzaju przepisów związanych z transportem drogowym). Wnioski takie nie wszczynają automatycznie kontroli, jednak każdorazowo są badane i uwzględniane w procesie planowania kontroli zarówno drogowych jak i w przedsiębiorstwach. Może się więc zdarzyć, iż na podstawie danych zawartych w takim wniosku zostanie podjęta decyzja o przeprowadzeniu kontroli. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego wniosek taki może złożyć każdy.

Musi Pan jednak podać swoje pełne dane teleadresowe (imię, nazwisko, adres do korespondencji). Może Pan sobie zastrzec, aby Pana dane pozostały wyłącznie do wiadomości Inspekcji Transportu Drogowego. Zgodnie bowiem z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego pisma anonimowe nie podlegają rozpatrzeniu.

Wniosek taki musi spełniać wymogi art. 63 KPA:

Art. 63. § 1. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu.

§ 2. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

§ 3. Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

§ 3a. Podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno:

1) być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, przy zachowaniu zasad przewidzianych w przepisach o podpisie elektronicznym, oraz

2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawarte we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru.

Chciałbym zacząć pracę jako kierowca. Mam prawo jazdy kat. C+E, zrobiłem odpowiednie szkolenia. Niestety jestem osobą karaną. Czy mogę pracować jako kierowca w firmie transportowej lub w przewozie na potrzeby własne?

Osoba skazana za niektóre rodzaje przestępstw nie może pracować jako kierowca, bez względu na to, czy jest zatrudniona u przedsiębiorcy, czy na innej podstawie wykonuje przewozy na jego rzecz (np. umowy zlecenia), czy samodzielnie wykonuje przewozy będąc przewoźnikiem licencjonowanym. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), przedsiębiorca starający się o licencję na wykonywanie transportu drogowego musi wykazać, iż ?przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku?. W tym celu do wniosku dołącza się zaświadczenie z KRS o niekaralności kierowców. Podobnie sytuacja wygląda w przewozie na potrzeby własne, tj. wykonywanym pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów na potrzeby własne powinien zawierać oświadczenie o zamiarze zatrudnienia kierowców spełniających wymóg niekaralności.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 ze zm.) przewiduje instytucję zatarcia skazania (rozdział XII) - z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Terminy wskazane są w poniższym przepisie KK:

Art. 107. § 1. W razie skazania na karę pozbawienia wolności wymienioną w art. 32 pkt 3 lub karę 25 lat pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

§ 2. Sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat, jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat.

Mam prawo jazdy kategorii C+E oraz D, ponieważ jeżdżę zarówno ciężarówkami, jak i autobusem. Czy szkolenie okresowe muszę robić oddzielnie dla tych kategorii?

Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.):

Art. 39 d. 4. Szkolenie okresowe jest prowadzone w ośrodku szkolenia w zakresie bloków programowych określonych odpowiednio do kategorii prawa jazdy:

1) C1, C1+E, C i C+E;

2) D1, D1+E, D i D+E.

(?)

6. Kierowca wykonujący przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii, o których mowa w ust. 4, może ukończyć szkolenie okresowe z zakresu jednego bloku programowego.

Została mi ukradziona karta kierowcy. Niestety stało się to zagranicą. Czy w tej sytuacji mogę dokończyć przewóz i wrócić na bazę?

Może Pan kontynuować podróż, zgodnie z poniższymi przepisami. Proszę jednak pamiętać o obowiązku zgłoszenia tego faktu odpowiednim służbom oraz wykonania wydruków z tachografu, które umożliwią służbom kontrolnym sprawdzenie prawidłowości rejestracji czasu pracy w czasie, w którym karta nie była używana. Zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) NR 3821/85z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym:

Artykuł 16

(?) W przypadku gdy karta kierowcy działa wadliwie, zostanie zniszczona, zgubiona lub skradziona kierowca, na koniec swojej podróży, drukuje informacje odnoszące się do okresów rejestrowanych przez urządzenie rejestrujące oraz zaznacza na tym dokumencie szczegóły, które umożliwią jego identyfikację (numer karty kierowcy lub nazwisko lub numer prawa jazdy) włącznie ze swoim podpisem.

3. W przypadku gdy karta kierowcy zostanie zniszczona lub działa wadliwie, kierowca zwraca ją do właściwych władz Państwa Członkowskiego, w którym posiada miejsce normalnego zamieszkania. Kradzież karty podlega formalnemu zawiadomieniu właściwych władz państwa, w którym dokonano kradzieży.

(?)

Kierowca może kontynuować jazdę bez karty kierowcy w maksymalnym okresie 15 dni kalendarzowych lub w okresie dłuższym, jeśli konieczne jest odstawienie pojazdu do jego bazy, pod warunkiem, że może on udowodnić niemożność przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu.

Zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. nr 180, poz. 1494):

Art. 24. 4. Kto, będąc kierowcą pojazdu samochodowego objętego obowiązkiem wyposażenia w tachograf cyfrowy:

1) używa więcej niż jednej karty kierowcy,

2) prowadzi pojazd, posługując się cudzą lub nieważną kartą kierowcy,

3) prowadzi pojazd, nie posługując się kartą kierowcy,

4) po zakończeniu przewozu drogowego wykonywanego bez użycia karty kierowcy, która działała wadliwie, została zniszczona, zgubiona lub skradziona, nie zrobił wydruku danych z tachografu cyfrowego odnoszących się do okresów rejestrowanych przez ten tachograf oraz nie zaznaczył szczegółów, które umożliwiłyby jego identyfikację (imienia i nazwiska oraz numeru karty kierowcy lub numeru prawa jazdy), i nie opatrzył wydruku swoim podpisem,

5) nie zgłosił faktu uszkodzenia lub utraty karty kierowcy,

6) nie zwrócił do podmiotu wydającego karty uszkodzonej karty kierowcy;

7) odmówił okazania karty kierowcy na żądanie uprawnionego organu kontrolnego

- podlega karze grzywny.

Czy wykonując przewóz wyprodukowanych przez siebie towarów (na własne potrzeby) muszę uzyskać licencję? Jakie dokumenty przedstawić do kontroli?

Przewóz na potrzeby własne wymaga uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako czynności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej (art. 33 ustawy o transporcie drogowym). Nie musi Pan posiadać licencji, chociaż przedsiębiorca, który już ją posiada nie ma z kolei wymogu posiadania ww. zaświadczenia.

Zatem dokumenty, które należy okazać do kontroli to:

Art. 87. 1. ustawy o transporcie drogowym: Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z 2005 r. Nr 180, poz. 1497 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 661), a ponadto:

(?)

3) wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także:

a) odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym,

b) dokumenty wymagane przy przewozie drogowym towarów niebezpiecznych,

c) świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254),

d) zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach,

e) dokumenty wymagane przy przewozie zwierząt,

f) dokumenty wymagane przy przewozie odpadów,

g) certyfikat potwierdzający spełnienie przez pojazd odpowiednich wymogów bezpieczeństwa lub warunków dopuszczenia do ruchu, jeżeli jest wymagany;

4) w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.

(?)

2. Podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10.

3. Przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

(...)

5. Podmiot wykonujący przewozy drogowe lub przewóz, o którym mowa w art. 3 ust. 2, przechowuje przez okres jednego roku, licząc od dnia otrzymania, przekazane mu przez organy kontrolne dokumenty i protokoły z wyników kontroli przeprowadzonych na jego terenie lub podczas kontroli drogowej w zakresie czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców, wykonujących przewóz na jego rzecz.

Ponadto należy mieć przy sobie i okazać dokumenty wymienione w art. 38 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.):

Art. 38. Kierujący pojazdem jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wymagane dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego:

1) dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem;

2) dokument stwierdzający dopuszczenie pojazdu do ruchu;

3) dokument stwierdzający zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzający opłacenie składki tego ubezpieczenia;

4) zaświadczenie, o którym mowa w art. 95a ust. 1 pkt 2;

5) inne dokumenty, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnej ustawy.

Prowadzę firmę meblarską. Posiadam samochody ciężarowe, które wożą wyprodukowany przeze mnie towar. Czy muszę używać tachografu? Czy muszę posiadać winietę?

Przewóz na potrzeby własne jest zdefiniowany w art. 4 pkt. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym:

Niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przewóz na potrzeby własne podlega obowiązkowi używania tachografu tak jak licencjonowany transport drogowy (patrz pytanie nr 16 i nr 27).

Winieta w tym przypadku będzie obowiązywała, zgodnie z art. 42 ustawy o transporcie drogowym, jeżeli dmc pojazdów samochodowych będzie wynosiło co najmniej 12 ton.

Copyright 2008 GITD.